नाशिकमध्ये गणेशमूर्ती संकलनात १० टक्के वाढ; यंदा २ लाख ४९ हजार ७६ मूर्ती संकलित
नाशिक : गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर नाशिककरांनी पर्यावरण संवर्धनाला दिलेला प्रतिसाद यंदा महापालिकेच्या आकडेवारीतून अधोरेखित झाला आहे. नदीपात्र आणि नैसर्गिक जलस्रोतांमध्ये गणेशमूर्तींचे विसर्जन न करता महापालिकेच्या संकलन व्यवस्थेकडे मूर्ती सुपूर्द करण्याला नागरिकांनी मोठा प्रतिसाद दिला. यंदा नाशिक शहरातून तब्बल २ लाख ४९ हजार ७६ गणेशमूर्तींचे संकलन करण्यात आले आहे. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदाच्या संकलनात २२ हजार ८९९ मूर्तींची वाढ झाली असून, एकूण संकलनात सुमारे १० टक्क्यांनी वाढ झाली आहे.
गेल्या वर्षी म्हणजेच २०२५ मध्ये नाशिक शहरातून २ लाख २६ हजार १७७ गणेशमूर्ती महापालिकेने संकलित केल्या होत्या. यंदा हा आकडा वाढून २ लाख ४९ हजार ७६ वर पोहोचला आहे. त्यामुळे गणेशमूर्ती संकलनाच्या माध्यमातून पर्यावरणपूरक विसर्जन व्यवस्थेला मिळणारा नागरिकांचा प्रतिसाद वाढत असल्याचे चित्र आहे.
पंचवटीत सर्वाधिक गणेशमूर्तींचे संकलन
महापालिकेच्या सहाही विभागांमध्ये गणेशमूर्ती संकलनाची व्यवस्था करण्यात आली होती. उपलब्ध आकडेवारीनुसार पंचवटी विभागातून सर्वाधिक १ लाख ४ हजार ४८० गणेशमूर्तींचे संकलन करण्यात आले.
यानंतर नाशिक रोड विभागातून ५० हजार २८३, नवीन नाशिक विभागातून ३२ हजार ८६६, सातपूर विभागातून २४ हजार ८९५, नाशिक पश्चिम विभागातून २४ हजार ६४८, तर नाशिक पूर्व विभागातून ११ हजार ९०४ गणेशमूर्ती संकलित करण्यात आल्या.
विभागनिहाय गणेशमूर्ती संकलन
- पंचवटी – १,०४,४८०
- नाशिक रोड – ५०,२८३
- नवीन नाशिक – ३२,८६६
- सातपूर – २४,८९५
- नाशिक पश्चिम – २४,६४८
- नाशिक पूर्व – ११,९०४
नाशिक महापालिकेने यंदा शहरातील विविध भागांत विसर्जनासाठी कृत्रिम तलाव आणि संकलन केंद्रांची व्यवस्था केली होती. नैसर्गिक जलस्रोतांवरील पर्यावरणीय परिणाम कमी करण्यासाठी नागरिकांनी मूर्ती महापालिकेकडे सुपूर्द कराव्यात, असे आवाहन करण्यात आले होते. पूर्वतयारीच्या काळात महापालिकेने शहरात ७७ विसर्जनस्थळांची व्यवस्था केली होती. यामध्ये २४ नैसर्गिक विसर्जनस्थळे आणि ५३ कृत्रिम तलावांचा समावेश होता.
पीओपी मूर्तींचे प्रमाण मोठे
यंदा संकलित झालेल्या एकूण २ लाख ४९ हजार ७६ गणेशमूर्तींपैकी २ लाख ४० हजार ६३३ मूर्ती पीओपीच्या, तर ८ हजार ४४३ मूर्ती शाडू मातीच्या आहेत. याशिवाय संकलित पीओपी मूर्तींपैकी १५४ मूर्ती सहा फुटांपेक्षा मोठ्या आकाराच्या असल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
विसर्जनानंतर संकलित होणाऱ्या मूर्तींच्या प्रमाणात पीओपी मूर्तींचा वाटा मोठा असल्याचे यंदाच्या आकडेवारीतूनही दिसून येते. विसर्जनानंतरच्या पहिल्या टप्प्यातील आकडेवारीतही पीओपी मूर्तींचे प्रमाण शाडू मातीच्या मूर्तींपेक्षा लक्षणीय अधिक असल्याचे वृत्त समोर आले होते.
९३५ कर्मचाऱ्यांची यंत्रणा कार्यरत
गणेशमूर्ती संकलनाची प्रक्रिया सुरळीत पार पाडण्यासाठी नाशिक महापालिकेचे ९३५ कर्मचारी कार्यरत होते. मूर्ती संकलन, वाहतूक, विसर्जन व्यवस्था आणि त्यानंतरची स्वच्छता यासाठी विविध विभागांच्या माध्यमातून यंत्रणा राबवण्यात आली.
यंदाच्या गणेशोत्सवापूर्वीच महापालिकेने पर्यावरणपूरक विसर्जनासाठी मोठ्या प्रमाणावर तयारी केली होती. नागरिकांनी नदीपात्रात मूर्ती विसर्जित करण्याऐवजी महापालिकेच्या संकलन केंद्रांवर मूर्ती द्याव्यात, असे आवाहन करण्यात आले होते. नागरिकांचा प्रतिसाद वाढत असल्याचे महापालिका प्रशासनाने यापूर्वीही नमूद केले होते.
सात वर्षांत संकलनात मोठी वाढ
महापालिकेच्या मूर्ती संकलन उपक्रमाला गेल्या काही वर्षांत वाढता प्रतिसाद मिळत असल्याचे उपलब्ध आकडेवारीवरून दिसते. २०१८ मध्ये सुमारे १.१६ लाख मूर्ती महापालिकेकडे संकलित झाल्या होत्या. २०२५ मध्ये हा आकडा २ लाख २६ हजारांहून अधिक झाला. यंदा तो आणखी वाढून २ लाख ४९ हजार ७६ वर पोहोचला आहे.
गणेशमूर्ती संकलनाबरोबरच निर्माल्य संकलन आणि कृत्रिम तलावांमध्ये विसर्जनाची व्यवस्थाही महापालिकेकडून करण्यात आली. गणेशोत्सवाच्या सुरुवातीच्या दिवसांपासूनच नागरिकांकडून महापालिकेच्या संकलन व्यवस्थेला प्रतिसाद मिळत असल्याचेही समोर आले होते.
नदीपात्राचे प्रदूषण रोखण्यासाठी महत्त्वाचे पाऊल
गणेशोत्सवातील श्रद्धा आणि पर्यावरण संवर्धन यांचा समतोल राखण्यासाठी मूर्ती संकलन आणि कृत्रिम विसर्जन व्यवस्था महत्त्वाची ठरत आहे. विशेषतः गोदावरीसह शहरातील नैसर्गिक जलस्रोतांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर मूर्तींचे विसर्जन झाल्यास जलप्रदूषणाचा प्रश्न निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे महापालिकेकडून नागरिकांना अधिकृत संकलन केंद्रांचा वापर करण्याचे आवाहन करण्यात आले होते.
यंदा २ लाख ४९ हजार ७६ गणेशमूर्तींचे संकलन झाल्याने नागरिकांच्या सहभागाचा हा आकडा महत्त्वाचा ठरला आहे. मात्र, यामध्ये पीओपी मूर्तींचे प्रमाण मोठे असल्याने संकलित मूर्तींच्या पुढील व्यवस्थापनाची जबाबदारीही महापालिकेसमोर आहे. विसर्जनानंतर संकलित झालेल्या मोठ्या संख्येतील मूर्तींची पर्यावरणपूरक पद्धतीने विल्हेवाट लावण्याचे आव्हान असल्याचे वृत्तही समोर आले आहे.
ठळक आकडे
२,४९,०७६ — यंदा संकलित गणेशमूर्ती
२२,८९९ — गेल्या वर्षीच्या तुलनेत वाढ
१०% — संकलनात वाढ
२,४०,६३३ — पीओपी मूर्ती
८,४४३ — शाडू मातीच्या मूर्ती
९३५ — महापालिका कर्मचारी कार्यरत
नदीपात्र आणि नैसर्गिक जलस्रोतांचे प्रदूषण टाळण्यासाठी महापालिकेच्या संकलन व्यवस्थेला मिळालेला हा प्रतिसाद महत्त्वाचा ठरला आहे. आगामी काळातही गणेशमूर्ती आणि निर्माल्य नदीपात्रात न टाकता अधिकृत संकलन व्यवस्थेकडे सुपूर्द करण्याचे आवाहन महापालिकेकडून करण्यात येत आहे.
