सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर नाशिकमधील पर्यावरण आणि प्रदूषण नियंत्रणासाठी विशेष नियोजन करण्यात येत आहे. कुंभमेळ्यादरम्यान नाशिकमध्ये देशभरातून मोठ्या संख्येने भाविक दाखल होण्याची शक्यता असल्याने गोदावरी नदीसह शहरातील पर्यावरणीय स्थितीवर प्रशासनाकडून विशेष लक्ष दिले जाणार आहे.
गोदावरी नदीच्या पाण्याची गुणवत्ता तसेच नाशिक शहरातील हवेची गुणवत्ता अधिक वारंवार तपासण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाकडून सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी विशेष मास्टर प्लॅन तयार करण्यात आला असून, त्यामध्ये जलप्रदूषण आणि वायुप्रदूषणावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी विविध उपाययोजनांचा समावेश करण्यात येणार आहे.
कुंभमेळ्याच्या काळात भाविकांची वाढणारी संख्या, वाहतूक, नदीकाठची गर्दी आणि विविध ठिकाणी निर्माण होणारा कचरा यामुळे पर्यावरणावर अतिरिक्त ताण येण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे पाण्याची गुणवत्ता, हवेतील प्रदूषकांचे प्रमाण आणि प्रदूषणाशी संबंधित बाबींचे नियमित निरीक्षण करण्यावर भर दिला जाणार आहे.
गोदावरी नदीचे प्रदूषण रोखणे हा सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या नियोजनातील महत्त्वाचा भाग मानला जात आहे. नदीपात्रात कोणत्याही प्रकारचे प्रदूषण होऊ नये, तसेच भाविकांना स्वच्छ आणि सुरक्षित वातावरण मिळावे यासाठी संबंधित यंत्रणांमध्ये समन्वय ठेवण्याचे नियोजन आहे.
सिंहस्थ कुंभमेळा हा नाशिकच्या दृष्टीने मोठा धार्मिक आणि सार्वजनिक कार्यक्रम असल्याने त्यासाठी पायाभूत सुविधांसोबतच पर्यावरण व्यवस्थापनालाही महत्त्व दिले जात आहे. प्रदूषण नियंत्रणासाठी तयार करण्यात आलेल्या मास्टर प्लॅनची अंमलबजावणी प्रभावीपणे झाल्यास कुंभमेळ्याच्या काळात पर्यावरणीय निरीक्षण अधिक नियमित आणि व्यापक पद्धतीने करता येणार आहे.
